Thời gian gần đây, tình trạng các khu di tích lịch sử - văn hoá bị xâm hại đã được báo chí nói đến nhiều, nhưng vẫn tiếp tục diễn ra khá phổ biến. Tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, nơi có khu di chỉ khảo cổ học Thần Sa - Khu di tích thời đại đồ đá cũ có niên đại gần 30.000 năm đang tiếp tục bị xâm hại trước sự cố tình làm ngơ của chính quyền địa phương.
Suốt nhiều tháng nay, chiếc tàu cuốc ngang nhiên khai thác cát sỏi trên sông Thần Sa, ngay giữa khu di chỉ khảo cổ học cùng tên "Thần Sa" đã được xếp hạng Khu di tích cấp Quốc gia từ năm 1982. Cách đó chỉ vài trăm mét là Mái Đá Ngườm - di chỉ quan trọng nhất của khu di tích. Biết khai thác ở khu vực này là trái phép, nhưng chính quyền xã vẫn làm ngơ, bất chấp sự cảnh báo từ chính quyền huyện.
Ông Lường Văn Đa, Phó Chủ tịch xã Thần Sa, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên cho biết: " Không có giấy phép, chưa có ai cấp phép cho họ khai thác cả, nhưng theo nguyện vọng của một số bà con. Họ có đơn từ đấy...".
Theo cách giải thích trên khiến ai cũng phải hiểu rằng, lãnh đạo xã đồng tình với việc dân vi phạm pháp luật. Ông Phó Chủ tịch xã còn nói rằng, tàu cuốc đang khơi dòng, đắp bờ soi. Nhưng nhiều tháng đã qua mà sông vẫn ô nhiễm và tắc dòng, bờ soi thêm sạt lở.
"Chỉ tiêu huyện giao cho chúng tôi khai thác 9000 mét khối sỏi cát, chỉ có khu vực gần đây là dễ làm, nhưng chưa được cấp phép. Tới đây, chúng tôi sẽ trình xin, nhưng hiện vẫn chưa làm thủ tục được. Vậy là cứ khai thác rồi xin giấy phép sau".
Lúc này, nhu cầu của dân đã biến thành của xã. Nhưng theo người dân trong xã phản ánh, nhiều lãnh đạo xã là đồng chủ nhân của tàu cuốc, những dụng cụ trên con tàu chứng tỏ nó đang khai thác vàng chứ không phải cát sỏi. Từ tháng 6 đến tháng 8/2008, lãnh đạo huyện đã có 2 thông báo nghiêm cấm mọi hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn huyện, nhưng vì hám lời nên xã Thần Sa vẫn cố tình làm ngơ, cho dù đã từng bị huyện lập biên bản xử lý hành chính.
Khu di chỉ Thần Sa là nơi cư trú của nhiều thế hệ người Việt cổ từ trung kỳ đồ đá cũ đến đồ đá mới. Di chỉ "văn hoá Thần Sa" có niên đại gần 3 vạn năm là những luận cứ khoa học thuyết phục để khẳng định niên đại trung kỳ đá cũ ở Việt Nam, đây là một phức hệ di chỉ quan trọng đặc biệt cho công tác nghiên cứu về lịch sử tiến hoá của người nguyên thuỷ trên đất nước ta và cả vùng Đông Nam Á, giúp chúng ta hiểu biết hơn về nguồn gốc dựng nước và giữ nước của dân tộc.
Nguồn: VTV.vn